Nhận tin nhắn tiền lãi trả góp tháng này hơn 6 triệu, tại khi tháng trước chỉ 4 triệu, chị Bích phát hoảng , nghĩ tổ chức tài chính nhầm. 

Tháng 7 năm ngoái, vợ chồng chị Bích ở Bắc Ninh quyết định mua căn hộ chung cư cho con học trong Hà Nội. Chị chọn một dự án đến giai đoạn hoàn thành trong huyện Hoài Đức, Hà Nội với giá 1 tỷ đồng. Chị chốt vay tổ chức tài chính 70% đáng giá căn nhà tại 10 năm, trong khoảng 700 triệu, khi thấy lãi suất 7và3%/năm. 

Ban đầu, mỗi tháng chị chỉ phải trả 6và5 triệu đồng cả gốc , lãi, do tổ chức tài chính mới giải ngân một phần. Khi mà đã giải ngân hết 700 triệu, chị đóng gần 10 triệu mỗi tháng, trong số đó có 4 triệu tiền lãi. Tuy nhiên cuối tháng 11 vừa qua, tin nhắn báo tổng khoản phải nộp là hơn 13 triệu, riêng tiền lãi là 6và2 triệu.

“Tôi thấy hoảng quá vì tới lúc đấy mình đã trả gốc được gần 100 triệu thì lãi phải ngày càng giảm chứ, sao lại vọt lên”, chị Bích nói. 

Chị gọi điện cho nhân sự tư vấn thì họ cho biết, từ tháng 8, chị hết hưởng lãi suất ưu đãi. Sau lúc đấy, lãi vay được tính bằng lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 13 tháng cộng với biên độ 3và9%. Từ cuối tháng 11, lãi suất tiết kiệm tăng lên 8và3% nên lãi suất chị phải chịu hiện nay là 12,2%. 

Chị Bích cho biết, để trả góp mua nhà, vợ chồng đã phải làm thêm đủ việc, thắt chặt mọi khoản tiêu xài. Nay khoản phải trả mỗi tháng đội lên, chị không hề biết xoay xở thế nào. Cuối cùng, họ đành rao bán mảnh đất ở quê để tất toán khoản vay.

Nếu ngôi nhà bạn mua giá một tỷ, vay mặc định lãi suất 12% năm, thì mỗi tháng bạn phải trả một khoản từ 6 đến 8,4 triệu đồng, tương ứng với 3 mức vay là 50% - 60% - 70% giá trị nhà.

Nếu ngôi nhà bạn mua giá một tỷ, vay mặc định lãi suất 12% năm, thì mỗi tháng bạn phải trả một khoản lãi từ 6 đến 8và4 triệu đồng, tương ứng với 3 mức vay là 50% – 60% – 70% đáng giá nhà.

Cho dù đã nghiên cứu kỹ hợp đồng vay mua nhà , biết lãi suất sẽ tăng sau khi hết ưu đãi một năm, anh Thạch ở Phúc Thọ, Hà Nội vẫn lao đao khi mọi dự tính không như dự báo.

Cuối năm 2016, anh Thạch mua một căn hộ nằm ở trên trục đường 32 với giá gần một tỷ đồng khi mới có 200 triệu. Do lương vợ chồng cộng lại chưa tròn 18 triệu, anh chỉ vay được 500 triệu từ tổ chức tài chính, số thiếu vay của họ hàng, những người bạn.  

Trước thời gian ký hợp đồng với bên tổ chức tài chính, anh khá hoảng khi nhìn con số trả lãi sau 15 năm gần bằng số tiền mình vay. Dù vậy, khát mua nhà, cùng lúc đó nghĩ hai vợ chồng sẽ tích cực làm thêm để trả trước hạn, còn người quen trả sau, anh vẫn ký. 

Tuy vậy, năm đầu tiên, một số người quen cho anh vay 20-40 triệu… lần lượt đòi. Vợ chồng anh phải mượn tạm chỗ nọ trả chỗ kia. Kiếm việc làm thêm cũng không dễ, anh chị không kiếm được khoản ngoài nào.

“Bây giờ mỗi tháng trả tổ chức tài chính 6 triệu, góp chơi họ 3 triệu để dồn trả cho người quen, thêm lo có ai đòi bất ngờ thì không hề biết thu thập đâu để trả…”, anh Thạch kể. 

Anh Nguyễn Đức Thịnh, chuyên viên tư vấn bất động sản ở Từ Liêm, Hà Nội, cho biết, số người mua chọn vay 70% đáng giá căn hộ quá nhiều. Để hút khách, chủ đầu tư thường hay mang ra những gói hỗ trợ lãi suất 0% tại năm đầu hoặc tới thời điểm nhận nhà, hay những tổ chức tài chính liên kết ưu đãi lãi suất tại 12-18 tháng đầu, sau đấy sẽ tính theo lãi tiết kiệm 13 tháng cộng 3-4%/năm.

Theo anh Thịnh, thường thường, khi khao khát có nhà riêng, nhiều người tặc lưỡi thôi cứ mua, xong nỗ lực cày cuốc trả sớm.

“Tuy nhiên thực sự một năm hưởng ưu đãi trôi đi vô cùng nhanh, tới khi phải trả lãi hoàn toàn, với phần tiền bằng tới 1/2 thu nhập thì nhiều nhân viên mới thực sự cảm nhận sức ép nặng nề , có người quay ra cho rằng mình bị ‘lừa”, anh Thịnh nói. 

Nếu vay trả góp mua nhà với lãi suất cố định 12%/năm, khoản lãi bạn phải trả khi vay kỳ hạn 15 năm lớn gấp gần 3 lần số tiền lãi khi vay kỳ hạn 5 năm.

Nếu vay trả góp mua nhà với lãi suất cố định 12%/năm, khoản lãi bạn phải trả khi vay kỳ hạn 15 năm lớn gấp gần 3 lần số tiền lãi khi vay kỳ hạn 5 năm.

Là nhân sự một tổ chức tài chính ngoài quốc doanh trong TP HCM, chị Minh Thu, cho biết, chị vẫn đang ở nhà thuê , quyết không vay để mua. “Tôi sẽ mua khi có đủ tiền, còn khi thiếu, thay vì vay rồi trả lãi ‘nuôi tổ chức tài chính’ thì thu thập khoản đấy đầu tư sẽ có lợi hơn nhiều”, chị nói.

Theo chị Thu, cho dù tổ chức tài chính hiện nay sẵn sàng cho vay tới 70% đáng giá căn nhà, tuy nhiên khá hơn, chỉ nên mua khi có tại tay ít nhất 50%. Trong đó, khi mua nên lưu ý chọn khu vực dễ bán lại , có năng lực tăng giá.

“Nếu khoản dự trữ của bạn ít, luôn phải lo xa rằng tại tình huống xấu nhất, khi không thể duy trì việc trả góp thì thực sự có thể gấp rút bán nhà chứ không rơi vào cảnh bị xiết nợ”, chuyên gia tổ chức tài chính khuyên. 

Trong đó, thời hạn vay càng dài thì khoản trả gốc mỗi tháng càng ít , số lãi phải trả cuối kỳ càng cao. Vay thời hạn ngắn thì sẽ bớt được phần lãi tuy nhiên chịu sức ép trả số tiền lớn mỗi tháng. Do vậy người mua cần cân đối kỹ hai khoản này. 

Từng vay 700 triệu để mua đất xây nhà , đã trả hết khoản nợ này sau 3 năm, dù hạn vay tới 10 năm, anh Gia Hoàng (Đà Lạt, Lâm Đồng), cho biết, vợ chồng anh cũng từng lao đao khi có lúc lãi suất vay vọt lên 18%. Do đó, cả hai đã quyết tâm trả hết nợ càng nhanh càng tốt. Anh thực hiện triệt để 2 hướng: 

1. Giảm tiêu xài tối đa, chỉ tiêu 20% lương, để 80% trả nợ. 

2. Tăng thu nhập hết mức: Thời điểm vay tổ chức tài chính, thu nhập hai vợ chồng là 15 triệu tuy nhiên sau 3 năm tổng lương lên 50 triệu vì cả hai đều cố làm thêm. 

“Cuộc sống thực sự có thể diễn ra nhiều biến cố, như tại nhà có người đau ốm, việc làm ăn gian truân… Thêm nữa, thường hay người ta khó duy trì cuộc sống kham khổ dài lâu. Do đó, nên nghĩ kỹ trước thời gian vay khoản tiền lớn , nếu lỡ vay rồi thì cố trả dứt nợ càng sớm càng tốt”, anh Hoàng kết nối.

Theo chuyên gia tư vấn tài chính cá nhân, gia đình Bội Lê (TP HCM), trước thời gian quyết định mua nhà trả góp, cần nhờ nhân sự tổ chức tài chính tư vấn kỹ những thời hạn vay, biến động lãi suất, khoản phải trả mỗi tháng ở từng lúc… Cần tính sao cho số tiền phải trả nợ hằng tháng ít hơn khoản thu nhập còn lại sau khi đã tiêu xài cố định, gởi tiết kiệm đề phòng , chi cho bảo hiểm. Chính khoản đề phòng này bạn thực sự có thể sử dụng cho hoàn cảnh lãi suất tăng hơn dự trù.

Bảo Ngọc

Nguồn: vnexpress.net Edit: Real.com.vn